تفسير : وَمِنَ النَّاسِ مَن يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ يعنى : و از ميان مردم كسى هست كه خدا را در يك طرف مىپرستد ( يعنى در دين خود دو دل است و همانند كسى است كه در كنار لشكر قرار دارد ، چون آثار پيروزى ببيند ثابت ماند و چون آثار شكست ببيند فرار كند ) پس اگر به او خيرى رسد از مال و جاه و غنيمت ، مطمئن گردد و اگر شدت و عذاب رسد رويگردان شود و از دين اعراض كند . اين شخص در دنيا و آخرت زيانكار است ، زيرا در دنيا عمل‌هاى خيرش براى حالت ضعف و تردد و اعراض از دين حبط مىشود و در آخرت هم در عذاب است ، و اين است زيان روشن و آشكار . يَدْعُوا مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُ وَمَا لَا يَنفَعُهُ ذلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ يعنى : اين شخص به جز خداوند و به جاى او چيزى را مىخواند كه نمىتواند ضرر و آسيبى به او بزند و چيزى را كه نمىتواند سودى به او برساند ( يعنى بتان و ستارگان و هر جمادى در هر شكلى كه او را مىپرستد ) اين همان گمراهى دور و دراز است . زيرا هنگامى كه با اين حالت شرك به عالم آخرت رود گمراهى و عذابش ابديت پيدا مىكند . يَدْعُوا لَمَن ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِن نَّفْعِهِ لَبِئْسَ الْمَوْلَى وَلَبِئْسَ الْعَشِيرُ اين آيه در بيان گفتار مشرك دربارهء بت‌هاى دنيوى پس از وقوع در آتش است . يعنى : آن مشرك با ندا و فرياد بلند مىگويد : سوگند به حق ، كسى كه ضررش از سودش نزديك‌تر است چه بد سرپرست و چه بد معاشر و همدم است . « 1 »

--> ( 1 ) . معناى ديگر چنان كه در ترجمهء قرآن مؤلف قدس سره آمده آن كه : كسى را مىخواند كه حتماً زيانش ( بيشتر و ) نزديك‌تر از سود اوست ( زيانش آثار شرك و سودش موهومى است ) . چه بد ياور و سرپرست و چه بد معاشر و همدمى است !